Pomoc – jak?

POMOC – JAK ?

 

W jaki sposób lekarz psychiatra może pomóc zgłaszającym się do niego pacjentom ?

W mojej ocenie wybór strategii leczenia w dużej mierze zależny jest od tego jaką koncepcję terapii ma sam lekarz. Od jego przekonań co do możliwych celów w procesie leczenia, od tego ile czasu jest gotów na to poświęcić i z jakim zaangażowaniem jest w stanie pracować.

Kluczową kwestią jest postawienie właściwej diagnozy. Nie oznacza to tylko sformułowania na co choruje zgłaszający się pacjent a próbę określenia przyczyn schorzenia i mechanizmów jego powstania. Diagnoza musi być pogłębiona bo bez tego trudno jest zaordynować odpowiednie leczenie.

Dlaczego to takie ważne ? Otóż zaburzenia psychiczne nie mają zazwyczaj jednego łatwego do zdefiniowania czynnika patognomicznego – ich etiologia jest złożona. Przyczyną powstawania zaburzeń psychicznych są zarówno predyspozycje biologiczne jak wcześniejsze doświadczenia życiowe pacjenta. Olbrzymie znaczenia ma też jego aktualna sytuacja bytowa i sytuacje kryzysowe jakich doświadcza. Należy również uwzględnić wpływ innych schorzeń, stylu życia czy też dotychczasowych sposobów radzenia sobie z trudnymi doświadczeniami.

Diagnoza w dużej mierze determinuje leczenie – wspólnie z pacjentem podejmujemy decyzję o skali i głębokości interwencji terapeutycznej. Musimy rozważyć na ile zgłaszane przez pacjenta skargi mają jedynie charakter reaktywny a na ile są one wyrazem poważniejszych problemów psychicznych. Na tym etapie czasami niezbędna jest dodatkowa konsultacja – neurologiczna, neuropsychologiczna czy też pogłębione badanie osobowości.

Musimy też uwzględnić oczekiwania samego pacjenta – jakie ma wyobrażenia co do leczenia, jakiej formie terapii jest gotów się poddać, jakie są jego możliwości i ograniczenia w związku w kontekście proponowanego przez specjalistę psychiatrę postępowania leczniczego.

Podejmowane leczenia może mieć dwojaki charakter – farmakoterapii i psychoterapii. Mogą być one prowadzone zarówno w formie w pełni samodzielnej terapii jak i w układzie leczenia zintegrowanego – łączącego w sposób maksymalnie efektywny różne formy oddziaływań prozdrowotnych.

Leczenie farmakologiczne może być prowadzone tylko przez lekarza, ma ono na celu modyfikację funkcji psychicznych, poprawę samopoczucie, zredukowanie przykrych dla pacjenta objawów.

Leczenie farmakologiczne może mieć charakter interwencyjny, krótkoterminowy – celem jego jest wtedy szybka redukcja szczególnie dotkliwych dolegliwości pacjenta. Taka forma leczenia jest najczęściej realizowana w sytuacji nagłego, reaktywnego kryzysu psychicznego. Dłuższe leczenie farmakologiczne jest zasadne w sytuacji stwierdzenia zaburzeń psychicznych o mieszanej etiologii – biologicznej i psychospołecznej. Ma ono na celu trwałą modyfikację zaburzonych procesów neurofizjologicznych centralnego układu nerwowego. Czas trwania farmakoterapii i dobór adekwatnych leków jest warunkowany obowiązującymi standardami postępowania klinicznego i indywidualnymi potrzebami leczniczymi pacjenta.

Psychoterapia jest podstawowym leczeniem u pacjentów z skargami lękowymi, płytkim obniżeniem nastroju, dysfunkcjami behawioralnymi oraz zaburzeniami osobowości. Zalecaną formą psychoterapii jest psychoterapia psychodynamiczna w przebiegu której reflektowane i modyfikowane są konflikty wewnątrzpsychiczne pacjenta będące źródłem jego dyskomfortu.

Psychoterapia psychodynamiczna wymaga od pacjenta zaangażowania emocjonalnego i czasowego, jest procesem wymagającym i nierzadko trudnym emocjonalnie. Daje ona jednak szansę na trwałe usunięcie objawów zaburzeń psychicznych oraz poprawę w funkcjonowaniu rodzinnym i społecznym.

Inne formy oddziaływań terapeutycznych – techniki relaksacyjne, przemodelowanie poznawcze, trening radzenia sobie z stresem mogą również wspierać proces zdrowienia pacjenta. Mają one szczególne znacznie w zaburzeniach procesów psychofizycznych – bezsenności, zespołach przewlekłego zmęczenia czy wzmożonej drażliwości, psychologicznie uwarunkowanych zaburzeniach kontroli impulsów (np. otyłości trzewnej związanej z stresem).

W swoje praktyce klinicznej staram się być elastyczny i korzystam z różnych form oddziaływań terapeutycznych. Wspieram również swoich pacjentów w wyborze najbardziej adekwatnych form leczenia – współpracuję z szeregiem doświadczonych psychoterapeutów, psychologów klinicznych i neuropsychologów.